Vốn hóa Thị trường và Cổ phiếu Blue-Chip Penny MidCap là gì?

Giới thiệu 

Bài viết này Giới thiệu một Khái niệm quan trọng khác trong Chứng khoán – Vốn hóa Thị trường (Market Capital) và một số ứng dụng trong thực tế được áp dụng từ Khái niệm này. Các Vấn đề chính gồm:

+ Vốn hóa Thị trường là gì?
+ Cách tra cứu Vốn hóa Thị trường hiện tại.
+ Cổ phiếu Blue-Chip, Cổ phiếu Penny, Cổ phiếu MidCap là gì và Danh sách.
+ Những nhân tố nào ảnh hưởng đến Vốn hóa Thị trường?

—————————————————————

Vốn hóa Thị trường là gì?

– Khái niệm: Vốn hóa Thị trường hay Giá trị Vốn hóa Thị trường (Market Capitalization) được hiểu là Giá trị của một Công ty tính theo Giá Thị trường. Nói một cách đơn giản là muốn mua toàn bộ Công ty thì hết bao nhiêu tiền? Theo quan niệm như thế thì Vốn hóa Thị trường = Số lượng Cổ phiếu Đang lưu hành x Giá thị trường của Cổ phiếu. Bạn có thể xem thêm Khái niệm về Số lượng Cổ phiếu đang Lưu hành tại bài viết Mệnh giá Chứng khoán, Cổ phiếu Quỹ và Số lượng Cổ phiếu Đang lưu hành.

– Ý nghĩa và Ứng dụng: Vốn hóa Thị trường được ứng dụng trong rất nhiều vấn đề, đáng kể nhất là trong việc đánh giá Quy mô của 1 Công ty, so sánh Công ty này với Công ty kia và đôi khi chính nó cũng có ảnh hưởng tới việc ra quyết định Mua Bán cổ phiếu của các Quỹ Đầu tư. Có rất nhiều các quỹ đặt ra quy tắc Công ty cần Vốn hóa Thị trường bao nhiêu trở lên mới nghiên cứu để đầu tư, và có cả các chiến lược đầu tư dựa trên Vốn hóa Thị trường là trọng yếu (Chỉ đầu tư vào các Công ty vốn hóa nhỏ chả hạn).

Trong hình: Một đoạn bình luận so sánh Vietnam Airlines và VietJet Air bằng Vốn hóa Thị trường nhân dịp 2 Hãng Hàng không đều niêm yết đầu năm 2017 (Link gốc ảnh)

Ngoài ra Vốn hóa Thị trường cũng được ứng dụng mạnh mẽ trong việc Định giá Doanh nghiệp bằng cách so sánh Vốn hóa Thị trường với Lợi nhuận Doanh nghiệp đó đang làm ra. Chi tiết phần này sẽ được trình bày trong phần cuối của bài. Hay như việc dùng Vốn hóa Thị trường để tính tăng giảm của chỉ số VN-Index, HNX-Index, VN30, … .

—————————————————————

Cách tra cứu Vốn hóa Thị trường hiện tại

– Xem nhanh:

Trong hình: Ta có thể dễ dàng xem nhanh Vốn hóa Thị trường của VNM như hướng dẫn mũi tên trên hình (Link gốc ảnh)

Trên trang của CafeF cập nhật thông tin riêng từng mã, bạn sẽ dễ thấy như trong hình có 3 dòng để cập có liên quan đến Vốn hóa Thị trường hiện tại. Đầu tiên là Số lượng cổ phiếu Đang Niêm yết của VNM là: 1.451.453.429 cổ phiếu. Tiếp là Số lượng cổ phiếu Đang Lưu hành của VNM là: 1.451.323.105 cổ phiếu. Dễ thấy con số này thấp hơn Số Đang Niêm yết chút, phỏng đoán có thể là do Mua lại Cổ phiếu Quỹ của Cán bộ nhân viên nghỉ việc trước thời hạn. Và cuối cùng là Vốn hóa Thị trường: 214.360,42 tỷ đồng (Khoảng 9,5 tỷ USD). Bạn có thể thử tìm kiếm các Mã Chứng khoán khác ở ô tìm kiếm và cũng tìm tương tự. Theo như kinh nghiệm mình xem nhiều trang CafeF được xem là Trang có số liệu tương đối tốt nhất. Riêng phần này mình thấy họ chính xác khoảng 95%. Để đảm bảo chính xác 100%, không có gì khác là bạn phải xem văn bản gốc thay vì chờ CafeF tổng hợp.

– Xem chi tiết:

+ Báo cáo tài chính:

Trong hình: Ta có thể dễ dàng xem được chi tiết Số lượng Cổ phiếu Lưu hành của VNM tại thời điểm 30/6/2017 – Theo Báo cáo tài chính Quý 2/2017 (Soát xét) (Link gốc ảnh)

Theo quy định thì định kỳ hàng quý VNM sẽ phải Công bố Báo cáo tài chính, như hiện tại thì Báo cáo tài chính gần nhất là Báo cáo Tài chính Quý 2/2017. Theo quy định thì tại mục Vốn Cổ phần thuộc Phần Thuyết minh Báo cáo Tài chính sẽ có ghi, với VNM ở đây là Trang 62/73. Tại thời điểm 30/6/2017. Ta dễ dàng thấy Số lượng Cổ phiếu đã Phát hành 1.451.453.429 cổ phiếu. Cổ phiếu Quỹ là: 110.217 cổ phiếu và Số lượng Cổ phiếu Lưu hành 1.451.343.212 cổ phiếu. Tuy nhiên do Báo cáo tài chính 1 quý mới công bố 1 lần nên trong kỳ có phát sinh số mới thì sẽ không phải là số mới nhất. Lúc này ta sẽ xem thêm.

+ Thông báo thay đổi Số lượng Cổ phiếu Đang Lưu hành:

Trong hình: Ta có thể dễ dàng xem được chi tiết Số lượng Cổ phiếu Lưu hành của VNM tại thời điểm mới nhất 24/8/2017 – Theo thông báo của VNM gửi HOSE (Link gốc ảnh)

Theo quy định thì mỗi khi có thay đổi về Số lượng Cổ phiếu Đang Lưu hành thì Công ty Niêm yết phải có trách nhiệm công bố kèm lí do chi tiết. Trên CafeF, tại Mục “Tin tức – Sự kiện” ta bấm vô “Lọc tin” là “Tăng vốn – Cổ phiếu quỹ” như hình bên trái. Khi đó, ta sẽ có các thông tin mới nhất về thay đổi phần này. Như mũi tên 2 hình bên trái, ta tìm được thông báo tại ngày 28/8/2017 của VNM, trong đó VNM thông báo về Số lượng Cổ phiếu Đang Lưu hành mới nhất chi tiết như hình bên phải. Bạn có thể thử cách tương tự với các Mã Chứng khoán khác.

—————————————————————

Cổ phiếu Blue-Chip, Cổ phiếu Penny, Cổ phiếu MidCap là gì và Danh sách

– Khái niệm: Cổ phiếu Blue-Chip (hay còn gọi là Blue-Chip Stock) là Cổ phiếu của các Công ty có Vốn hóa Thị trường lớn, trong khi ngược lại Cổ phiếu Penny (Hay còn gọi là Penny Stock) là Cổ phiếu của các Công ty có Vốn hóa Thị trường nhỏ. Còn cổ phiếu MidCap là Cổ phiếu của các Công ty có Vốn hóa Thị trường ở mức trung bình. Như vậy 3 khái niệm Blue-Chip, Penny và Midcap là 3 khái niệm ám chỉ quy mô của 1 Công ty đang Niêm yết trên Thị trường Chứng khoán. Tiêu chí so sánh trực tiếp ở đây là Vốn hóa Thị trường.

Trong hình: Đoạn Tít của VnEconomy có dùng thuật ngữ “Blue-Chip” để miêu tả tình trạng chính của Thị trường khi đó (Link gốc ảnh)

– Vốn hóa Thị trường bao nhiêu thì được gọi là Blue-Chip, Penny hay MidCap?: Cho đến nay thì không có 1 chuẩn chung nào quy định về việc này, do quy mô Thị trường ở mỗi nước là khác nhau, rồi sự phát triển kinh tế ở từng giai đoạn cũng khác nhau. Ở Việt Nam chúng ta, lâu nay vẫn thừa nhận các Công ty có Vốn hóa Thị trường lớn (Blue-Chip) tạm coi là lớn hơn 10.000 tỷ đồng. Các Công ty có Vốn hóa Thị trường nhỏ (Penny) tạm coi là nhỏ hơn 1.000 tỷ đồng. Còn lại các Công ty có Vốn hóa Thị trường trung bình (MidCap) là nằm trong khoảng 1.000 – 10.000 tỷ đồng.

– Danh sách các Công ty trên Thị trường Chứng khoán Việt Nam kèm Vốn hóa Thị trường chi tiết: tính đến cuối ngày 15/09/2017 thì Thị trường Chứng khoán Chứng khoán có Tổng cộng 1.342 cổ phiếu Đang niêm yết trên 3 sàn. Trong đó: sàn HOSE có 340 cổ phiếu đang Niêm yết, sàn HNX có 378 cổ phiếu đang Niêm yết và sàn UPCoM có 624 cổ phiếu đang Niêm yết. Tổng giá trị Vốn hóa Thị trường cả 3 sàn là: 2,713 triệu tỷ đồng (>123 tỷ USD).

Trong hình: Danh sách Giá trị Vốn hóa Thị trường – Thị trường Chứng khoán Việt Nam – Ngày 15/09/2017 (Link gốc ảnh)

Xem thêm tại Link Danh sách Giá trị Vốn hóa Thị trường – Thị trường Chứng khoán Việt Nam – Ngày 15/09/2017. Ta dễ thấy sàn HOSE chiếm áp đảo Vốn hóa Thị trường (75,6%), HNX thấp nhất (7,1%) và UPCoM thì khá hơn chút (17,3%). Khi nghiên cứu về Vốn hóa Thị trường, ta sẽ thấy:

+ Blue-Chip – Vốn hóa Thị trường >10.000 tỷ đồng: có 39 Công ty đạt tiêu chí này, trong đó có 29 ở HOSE, 2 ở HNX và 8 ở UPCoM (Blue-Chip chiếm khoảng 70,4% tổng vốn hóa Toàn thị trường).

+ MidCap – Vốn hóa Thị trường từ 1.000 đến 10.000 tỷ đồng: có 201 Công ty đạt tiêu chí này, trong đó có 119 ở HOSE, 31 ở HNX và 51 ở UPCoM (MidCap chiếm khoảng 21,9% tổng vốn hóa Toàn thị trường).

+ Penny – Vốn hóa Thị trường <1.000 tỷ đồng: có 1.102 Công ty đạt tiêu chí này, trong đó có 192 ở HOSE, 345 ở HNX và 565 ở UPCoM (Penny chiếm khoảng 7,7% tổng vốn hóa Toàn thị trường).

Như vậy có thể thấy các Blue-Chip luôn có số Công ty ít nhất nhưng lại chiếm % Giá trị Vốn hóa Thị trường nhiều nhất và đóng vai trò chi phối và dẫn dắt Thị trường. Đây chính là nguồn gốc ra đời chỉ số VN30, HNX30 bên cạnh chỉ số VN-Index, HNX-Index đã có từ lâu.

—————————————————————

Những nhân tố nào ảnh hưởng đến Vốn hóa Thị trường?

Trên bề mặt thì như chúng ta đã biết Vốn hóa Thị trường = Số lượng Cổ phiếu Đang lưu hành x Giá thị trường của Cổ phiếu = (Số lượng Cổ phiếu Đang Niêm yết + Số lượng Cổ phiếu Chưa Niêm yết – Số lượng Cổ phiếu Quỹ) x Giá thị trường của Cổ phiếu. Như vậy, Vốn hóa Thị trường phụ thuộc vào 4 nhân tố trên, đây chính là các yếu tố bề mặt ngoài của Công ty đó. Câu hỏi ở đây là đông lực nào để Vốn hóa Thị trường của 1 Công ty tăng về lâu về dài.

Trong hình: Vốn hóa Thị trường của MWG (Thế giới Di động) theo thời gian các sự kiện chính từ khi Công ty lên sàn đến nay 10/10/2017 – Một sự tăng trưởng thần tốc (Link gốc ảnh)

Trong hình trên ta dễ thấy MWG có tăng trưởng mạnh mẽ về Vốn hóa Thị trường, từ khi niêm yết tháng 7/2014 là hơn 5,1 ngàn tỷ đồng cho đến hiện nay tháng 10/2017 sau hơn 3 năm là gần 38 ngàn tỷ đồng. Dễ thấy Giá cổ phiếu cao hơn, Số lượng Cổ phiếu Đang Niêm yết cao hơn, Cổ phiếu Quỹ cũng cao hơn chút. Bạn có thể xem chi tiết hơn tại Giá trị Vốn hóa Thị trường theo ngày của Công ty CP Đầu tư Thế giới Di động (MWG) từ khi Niêm yết đến nay.

Trong hình: Doanh thu và Lợi nhuận sau thuế của MWG (Thế giới Di động) trong 3 năm qua từ 2013 đến 2016. Dễ thấy, đây là 1 thời kỳ tăng trưởng mạnh mẽ của Công ty (Link gốc ảnh)

Trong hình ta dễ thấy trong 3 năm qua thì Doanh thu tăng 4,78 lần (từ 9,5 ngàn tỷ đồng lên 45,6 ngàn tỷ đồng), còn Lợi nhuận tăng 6,18 lần (từ 255 tỷ đồng lên 1.577 tỷ đồng). Như vậy, ta thấy Vốn hóa Thị trường tăng từ 5,1 ngàn tỷ đồng lên gần 38 ngàn tỷ đồng cũng có nét tăng tương tự. Và đây chính là cơ sở để định giá hay phương pháp định giá cơ bản nhất trong chứng khoán hiện nay. Chi tiết Phương pháp Định giá P/E này sẽ được trình bày trong 1 bài viết khác. Chốt lại, nguồn gốc tăng giá cổ phiếu hay tăng Giá trị Vốn hóa Thị trường của 1 Công ty là do làm ăn Lợi nhuận/ Doanh thu tăng lên. Đó là nguồn gốc của mọi vấn đề.

—————————————————————

Các bài viết khác có liên quan

> Các khái niệm và thuật ngữ trong Chứng khoán

—————————————————————

Các bài viết khác có thể bạn quan tâm

> Các bước Tìm hiểu Chứng khoán
> Hướng dẫn Mở Tài khoản Giao dịch Chứng khoán
> Khóa học Chứng khoán Cơ bản

—————————————————————

(Hiep Bui / Bui Hiep – Tháng 9/2017)